Tasarım Odaklı Süreç 3

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Teknoloji ve Tasarım Dersi Öğretim Programı Öğretmen-Öğrenme Uygulamaları

TT.7.3.1.

Öğretmen tarafından sınıfa aynı türden bir kullanışlı bir de tam anlamıyla amacına uygun olmadığı varsayılan tasarım ürünü (endüstriyel tasarım vb.) getirilir. Öğrencilerden bu ürünleri kullanım kolaylığı, ergonomi, sürdürülebilir, estetik ve ekonomik olma açısından gözlemlemeleri, incelemeleri ve aralarındaki farkı sözlü olarak ifade etmeleri istenir (KB2.11. SB2), (KB2.16.1.SB1), (SDB2.1.SB3). Ayrıca bir tasarım ürünü oluşturulurken önemsenmesi gereken kriterlerden biri olan estetiğin sanat ve doğada önemli bir yere sahip olduğu iki görsel gösterilerek fark ettirilir (D7.1.2). Sınıfta insanın fiziksel, fizyolojik, biyomekanik ve psikolojik özellikleri göz önünde bulundurularak yapılmış olan işyeri ve ofis malzemeleri, aydınlatma, termal konfor, titreşim, çalışma alanının tasarımı, masa, sandalye, koltuk, ayakkabı, alet araç gereç görselleri gösterilir. Bu ürünlerin gözlemlenmesi ve incelenmesi sağlanarak kullanım kolaylığı, ergonomi, sürdürülebilir, estetik ve ekonomik olma gibi kriterlerin açıklanması beklenir. Aynı zamanda bu ürünlerin yaratıcı, özgün ve yalın olmaları açısından değerlendirilmesi, bakım ve tamir kolaylığı gibi kullanıcı ihtiyaçlarının belirlenmesi istenir (KB2.2.SB3). Ürünlerin geri dönüşüme uygunluk, dayanıklılık ve ekonomik olma gibi kriterler dikkate alınarak tasarım tercihlerinin çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlayacak şekilde ele alınması önerilir. Bunun yapılması için, geri dönüşümlü malzemelerin kullanımının teşvik edilmesi ve tasarımların üretim süreçlerinde çevreye etkilerinin değerlendirilmesi sağlanabilir (D5.2.4), (KB2.5.SB3). Sonrasında öğrencilerden bu tasarımların neden kullanışlı ya da tam anlamıyla amacına uygun olup olmadığını sorgulamaları beklenir (KB3.3.SB1).

Öğretmen, öğrencilerden tasarım problemlerine ilişkin değişkenleri ve ölçütleri belirlemelerini ister (KB2.5.SB1). Örneğin, bir tasarım problemini oluşturan ergonomi, estetik, işlevsellik gibi kriterler ve bu kriterlere ilişkin veriler araştırılır. Araştırma sonuçları bir rapor haline getirilir ve yazılı olarak sunulur (KB2.6.SB4), (OB1.2.SB4). Öğrenciler diğer arkadaşlarının raporlarını, sunumlarını dinledikten sonra kendi raporlarının güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini ifade etmesi sağlanabilir (SDB1.2.SB4, SDB1.3.SB1). Daha sonra, öğrenciler tasarım problemlerini oluşturan unsurları ayrıştırır (KB2.5.SB2) ve problemin ne olduğunu açıklar. Tasarımda problemin çözümüne yönelik beyin fırtınası, balık kılçığı diyagramı, karar diyagramı, kontrol diyagramı gibi fikir geliştirme yöntemleri tartışılır ve bu yöntemlerin nasıl uygulanacağı açıklanır (KB2.1.SB2). Öğrencilerin tasarım oluştururken kullanıcı, malzeme, uygulama ve çevre faktörlerinin ne kadar önemli ve birbiri ile ilişkili olduğunu fark etmeleri sağlanır. Öğretmen çevre kirliliğinin farkındalığını artırmak için bulunduğu yılın (2024, 2025 vb.) Çevre Durum Raporunu göstererek ve açıklayarak öğrencilerin konuya odaklanmalarını, çevre kirliliğinin kaynaklarının nedenlerini ve sonuçlarını açıklamaları istenir (D18.3.1). Öğrencilerin çevreyi korumak ve güzelleştirmek için sorumluluk alarak girişimlerde bulunmaları teşvik edilir ve çevresel duyarlılıkları güçlendirilir (D5.2.7), (E3.2), (E1.1). Öğrencilerin çevre kirliliğinin nedenleri üzerine düşünmesi sağlanarak ürün tasarlamanın bu sorunun çözümüne nasıl hizmet edeceğini küçük grup çalışmaları ile tartışmaları daha sonra grup sözcüsü tarafından fikirlerin sunulması sağlanabilir (SDB3.3.SB1,SB2,SB3,SB4). Ayrıca fikirler sunulduktan sonra derste öğrendikleri bu gibi bilgileri toplumsal olayların çözümünde kullanılmasının kendisinde oluşturduğu duyguları ifade etmeleri istenir (SDB1.1.SB2-3). Bu süreçte kullanım ömrünü tamamlamış ürünlerin nasıl dönüştürülebileceği üzerine odaklanarak öğrencilerin geri dönüşüm ve sürdürülebilir tasarım konularına ilgileri çekilerek bilinçlenmeleri de teşvik edilebilir (D17.3.3).

Öğrencilerden daha önce tartışarak tespit etmiş oldukları tasarım sürecini sınıflandırmaları istenir (KB2.5.SB3). Tasarım döngüsü bir bilgilendirme tasarımı, akış diyagramı veya grafik halinde görselleştirilebilir (OB7.5, KB2.5.SB4)